8. ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΣΤΗΝ ΤΡΙΓΛΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΞΗ 1902

[Μάκης Αποστολάτος]

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Και τα τρία θέματα που αναφέρονται στην ανταπόκριση της 11/5/1902, που δημοσιεύθηκε στο φύλλο 105 της 16 Μαίου 1902 της εφημερίδας "Κωνσταντινούπολις", είναι πολύ σημαντικά, για τους ιστορικούς, τους ερευνητές και, κυρίως, τους Τριγλιανούς απόγονους, δεδομένου ότι, στους 4 Κώδικες της Τρίγλιας υπάρχει κενό για το έτος 1902 και οι περιγραφές των τριών γεγονότων αποτελούν πρωτογενή και αυθεντικά ντοκουμέντα.

Σε ότι αφορά στην αντικατάσταση του  αρχιμ. Βασίλειο Ιωαννίδη, εφημερίου τότε του Αγίου Γεωργίου κάτω, με τον αρχιμ. Γερμανό Κωνσταντινίδη, προσθέτω ότι, στον Κώδικα Πρακτικών αναφέρεται, πολλές φορές μεταγενέστερα, ο διορισμός του αρχιμ. Βασίλειου Ιωαννίδη, στην εκκλησία είτε του Αγίου Γεωργίου κάτω είτε του Αγίου Ιωάννου στην περίοδο μέχρι το 1915 και την πρώτη εξορία των Τριγλιανών στην Προύσα.

Η περιγραφή του γάμου του ζεύγους Χαρίκλειας Τσάπαρη, κόρης του Ιουστίνου Τσάπαρη,  και Αποστόλου Ν. Τιτάγκου, προσφέρει πλούσιες και σημαντικές πληροφορίες, εκτός από το γεγονός αυτό καθ' εαυτό, δεδομένου ότι 1) ο Ιουστίνος Τσάπαρης ήταν ταχυδρόμος την περίοδο εκείνη (1902) και 2) παιδιά του ήταν αφενός η νύφη Χαρίκλεια αφετέρου ο γνωστός Μέγας Ευεργέτης των Τριγλιανών Ιωάννης Τσάπαρης. Από τα στοιχεία που παρατίθενται στην ανταπόκριση, εμπλουτίζονται και συμπληρώνονται τα γενεαλογικά δέντρα των οικογενειών του γαμπρού και της νύφης, δεδομένου ότι οι δύο Κώδικες Προικοσυμφώνων δεν καλύπτουν το έτος 1902.

Το τρίτο θέμα της ανταπόκρισης (ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου Θεολόγου-Πελεκητής) είναι επίσης πολύ σημαντικό, δεδομένου ότι παρέχονται άγνωστα στοιχεία για 1) τη γλαφυρή περιγραφή της περιοχής της Μονής, 2) την επίσκεψη του Πατριάρχη Ιωακείμ Γ', 3) τη δράση των ηγουμένων και το έργο τους κατά την περίοδο του τέλους του 19ου αιώνα, 4) την πλήρη και λεπτομερή περιγραφή του εορτασμού της επετείου της Μονής την 8/5/1902, με την αθρόα συμμετοχή των κατοίκων της Τρίγλιας.

ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

ΑΝΑ ΤΑΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ

Εν Τριγλία τη 11 Μαίου 1902:

(1)    Εις αντικατάστασιν του τέως εφημερίου της κάτω ενορίας του Αγίου Γεωργίου αρχιμ. Βασιλείου Ιωαννίδου διωρίσθη υπό του συμπαθούς και ρέκτου γενικού αρχιερατικού επιτρόπου του αγίου Προύσης πανοσολ. κ. Νεοφύτου ο αρχιμανδρίτης Γερμανός Κωνσταντινίδης εκ Νεοχωρίου Βιθυνίας, όστις εχρημάτισε Μ. Σύγκελος του Πατριαρχείου επί Νεοφύτου του Β', επισπασάμενος δια της ευθύτητος του χαρακτήρος του την αγάπην του τότε πατριάρχου και πάντων των γνωρισάντων αυτόν, έπειτα δε και αρχιερ. επίτροπος του πεπνυμένου ημών ιεράρχου αγίου Προύσης. Συγχαίροντες τη ειρημένη ενορία επί τη αποκτήσει τοιούτου πεπειραμένου λειτουργού του υψίστου, πεπείσμεθα ότι ο αρχιμανδρίτης Γερμανός δια της χαρακτηριζούσης αυτόν συνέσεως και μετριοπαθείας θέλει διαπρέψει και εν τη νέα αυτού θέσει.

(2) Με τα μαγιάτικα λουλούδια, δροσερός και ανθοστεφής συνεδέθη δια του ιερού δεσμού του γάμου την παρελθούσαν Κυριακήν 4 ενεστώτος η χαρίεσσα δεσποινίς Χαρίκλεια Τσάπαρη, προσφιλής θυγάτηρ του παρ' ημίν εγχωρίου ταχυδρόμου κ. Ιουστίνου Τσάπαρη και αδελφή του εν Βουκουρεστίω  εμπορευομένου κ. Ιωάννου Τσάπαρη, μετά του αξιολόγου ημών συμπολίτου κ. Αποστόλου Ν. Τιτάγκου εν μέσω συγγενών, φίλων και αρκετού κόσμου. Τους στεφάνους αντήλλαξεν ο αδελφός του γαμβρού κ. Χαρίδημος. Τω καλώ και ευαρμόστω ζεύγει εύχονται οι πολυπληθείς αυτών φίλοι εκ ψυχής βίον ανέφελον, ανθοστεφή και μεστόν παντός επιθυμητού
                                                                                        Κ.Χ΄΄Μ.
(3) Η ιερά Σταυροπηγιακή Μονή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου της Πελεκητής, απέχουσα ¾ ώρας της κωμοπόλεως ημών και προς Δ αυτής κειμένη, κατέχει θέσιν μαγευτικώτατην. Η γιγάντειος φύσις, δι' ης επροίκισεν ο πλάστης την θέσιν ταύτην, οι απέραντοι αυτού ελαιώνες, οι αγροί, οι κήποι, ο χόριος των λειμώνων της, η δάφνη θάλουσα και ευωδιάζουσα, κατακαλύπτει και οιονεί δια πρασίνου τάπητος περιβάλλει την θέσιν, τέρπει και μαγεύει τον θεατήν. Πέριξ παρατηρεί τις δένδρα υψίκομα και εύσκια, ύδατα δε άφθονα και διαυγή χυνόμενα εντός τεχνητής δεξαμενής λάμπουσιν υπό τον ήλιο περικυκλούμενα από ποικίλα δένδρα διαφόρου μεγέθους. Φως χρυσίζον, ως το εφαπτόμενον των κυμάτων του ωκεανού οπότεν ο λαμπρός αστήρ της ημέρας ετοιμάζεται να βυθισθή εις αυτόν, κυματίζει άνω των γλοερών πρασιών των αγρών ους συγκινεί η ζέφρος αύρα της εσπέρας. Τα λευκά άνθη των πολυπληθών εκαιοδένδρων υποσαλευόμενα από την δροσεράν ταύτην αύραν, πίπτουσιν ως νιφάδες χιόνος και διασκορπίζονται επί της γης. Κάτωθεν θάλασσα ευρεία και μαρ...α..ουσα, ορίζοντες λαμπροί βράχοι κατά την ακτήν, των οποίων την τραχεία όψιν μετριάζει η γλαυκότης της αποστάσεως, προς Ν. και Α. υψούνται υψικάρηνοι και σκοτεινοί κυπάρισσοι και πλήθος πευκών και ελατών. Τω όντι θέσις τερπνοτάτη υπό της φύσεως δημιουργηθείσα και υπό της τέχνης καλλωπιζομένη. Εν μέσω λοιπόν τοιαύτης τερψιθύμου τοποθεσίας ο θνητός αναπνέων δι' όλων των πόρων τον καθαρόν αέρα, δοκιμάζει συγκινήσεις πλήρεις αγνώστων θελγήτρων, αναγνωρίζει τον Θεόν, ενώπιον του οποίου ευρίσκει εαυτόν τοσούτον μικρόν και ευτελή και λησμονεί τα πάντα.

Την μαγικήν ταύτην τοποθεσίαν προ εικοσαετίας εθαύμασε και ο νυν ευκλεώς διευθύνων τους οίακας του πατριαρχικού θρόνου δια στιβαράς χειρός πολυσέβαστος ημών πρωθιεράρχης ο πολυτίμητος Ιωακείμ ο Γ΄. Πλην, δυστυχώς κατά πολύ υπολείπεται η ιερά αύτη Μονή της φυσικής θέσεώς της, διότι αντί μονής, εκτός του καθολικού ναίσκου, λιθοκτίστου όντος, ερείπια κείμενα παρατηρεί τις, διότι ουδεμία φροντίς υπό των εκάστοτε ιθυνόντων λαμβάνεται, πάντες έρχονται και απέρχονται δια το ίδιον αυτών συμφέρον μόνον φροντίζοντες. Διηγούνται ότι προ 12ετίας και επέκεινα ο αοίδιμος ηγούμενος ο Μυρίδης Τραπεζούντος περιέφραξε μέρος μόνον του περιβούλου του ναού όπερ δεν σώζεται.

Πολλάς είχομεν ελπίδας παρά του τέως ηγουμένου αρχιμ. Χ΄΄Ανθίμου, ανδρός ρέκτου και καλοκαγάθου, αλλ' η βραχυχρόνιος  αυτού διαμονή δεν τω επέτρεψε ίνα τεκμήρια και ίχνη της καλοκαγαθίας του εγκαταλίπη. Ελπίζομεν ότι ο νυν ηγουμονεύων αιδεσ. παπά Δημήτριος Σακελλάριος Τραπεζούντιος θα φροντίση όσον το δυνατόν να διορθώση τα κακώς έχοντα βοηθούμενος και υφ' ων δει. Ότι δε αι ελπίδες ημών δεν θα διαψευσθώσιν, εκ των προτέρων εγένετο ημίν γνωστόν. Μόλις ήλθεν  και αμέσως τα πάντα μετά καρτερίας και προσοχής σμικρόν και κατ' ολίγον ήρξατο να διευθετή.

Εκτάκτως λαμπράν ετέλεσε και την επέτειον πανήγυριν την παρελθούσαν Τετάρτην 8 ενεστώτος! Από πρωίας αρκετός κόσμος ήρξατο συρρέων προς την ιεράν Μονήν δια ξηράς τε και θαλάσσης, λέμβοι σημαιοστόλιτοι, διασχίζουσαι τα βασίλεια του Ποσειδώνος, μετέφερον τους πανηγυριστάς. Μετά την θείαν λειτουργίαν εν η συνιερούργησε και ο σεμνός τους τρόπους ηγούμενος της ιεράς Μονής Μιδηκίου και εμνημονεύθησαν τα ονόματα του λαοφιλούς πρωθιεράρχου Ιωακείμ του Γ', του λίαν σεβαστού ημών αρχιερέως αγίου Προύσης κ. Ναθαναήλ και της σεπτής οικογενείας του μεγατίμου οίκου του μεγάλου της κοινότητος ημών ευεργέτου αοιδίμου Γ. Ζαρίφη, πάντες εξεχύθησαν υπό τα βαθύσκια φυλλώματα των διαφόρων δένδρων και παρά τας κελαρίζουσας κρυσταλλοειδείς κρήνας διημέρευσαν διασκεδάζοντες μέχρι βαθείας νυκτός, οπόθεν πάλιν υπό το φέγγος της αργυροχόου σελήνης επέστρεψαν εις τα ίδια καταγοητευμένοι εκ τε της καλλονής της θέσεως και της ευγενούς υποδοχής του ηγουμένου.

Περί της ιδρύσεως της ειρημένης Μονής δυστυχώς δεν έχομεν πληροφορίας, καθότι χειρόγραφα και λοιπά αυτής βιβλία κατεστράφησαν υπό της προ πολλών ετών επισυμβάσης πυρκαιάς.