Αποστολέας Θέμα: Το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών και το Αρχείο Προφορικής Παράδοσης  (Αναγνώστηκε 133 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Moderator
  • ***
  • Δώστε Συγχαρητήρια
  • -Δώστε: 12
  • -Λαμβάνω: 64
  • Μηνύματα: 180
  • Τόπος: Φιλοθέη
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 65
  • Φύλο: Άντρας
Το Κέντρο Μικρασιατ ικών Σπουδών και το Αρχείο Προφορική ς Παράδοσης

Η Μέλπω Λογοθέτη γεννήθηκε στην Ξάνθη το 1889 και μεγάλωσε στην Κωνσταντι νούπολη. Προσανατο λισμένη στη μουσικολο γία αλλά και πιανίστρι α η ίδια μετέβη στη Σορβόννη όπου παρακολού θησε τα μαθήματα νέων ελληνικών . Εκεί γνώρισε τον μελλοντικ ό της σύζυγο Οκτάβιο Μερλιά (Octave Merlier) με τον οποίο παντρεύτη κε το 1923. Το 1925 ήρθαν μαζί στην Ελλάδα για να διαγράψου ν μια σημαντική πορεία η Μέλπω ως ερευνήτρι α λαογράφος και ο Οκτάβιος ως ιδρυτής και διευθυντή ς του Γαλλικού Ινστιτούτ ου.

Ο Οκτάβιος και η Μέλπω Μερλιέ ίδρυσαν το 1930 το Μουσικό Λαογραφικ ό Αρχείο, το οποίο μετεξελίχ θηκε στο Κέντρο Μικρασιατ ικών Σπουδών-Ίδρυμα Μέλπως και Οκτάβιου Μερλιέ. Το υλικό που έχει συγκεντρω θεί στο Ίδρυμα είναι πλούσιο και περιλαμβά νει τίτλους βιβλίων και περιοδικώ ν εντύπων, ελληνικών και ξένων, παλαιά σπάνια βιβλία που καλύπτουν θεματικά ολόκληρο τον γεωγραφικ ό χώρο της Μικράς Ασίας, εκδόσεις στην καραμανλί δικη γραφή και ειδικές συλλογές βιβλίων. Επίσης διαθέτει περιοδικέ ς εκδόσεις, που τυπώθηκαν πριν το 1922, είτε εντός της Οθωμανική ς αυτοκρατο ρίας είτε στον ευρύτερο ελληνικό χώρο και αποτελεί τη μοναδική στην Ελλάδα βιβλιοθήκ η εξειδικευ μένη στις μικρασιατ ικές σπουδές.

Το επιστημον ικό ενδιαφέρο ν του ιδρύματος στράφηκε εξαρχής στους εκπατρισμ ένους. Επί σειρά ετών (1930-1975) έγινε επί τόπου έρευνα στους συνοικισμ ούς εντός και εκτός του λεκανοπεδ ίου της Αττικής. Καταγράφη κε η προφορική ιστορία 5.000 προσφύγων από όλες τις περιοχές της Μικράς Ασίας, ερευνήθηκ αν 1.375 οικιστικέ ς μονάδες και εργάστηκα ν για το σκοπό αυτό πάνω από εκατό ερευνητές . Οι μαρτυρίες συγκροτού ν το Αρχείο Προφορική ς Παράδοσης, αρχείο που αριθμεί 300.000 χειρόγραφ ες σελίδες. Για το έργο αυτό οι ιδρυτές είχαν σχεδιάσει και εφοδιάσει τους ερευνητές-συνεργάτες με κατάλληλα ερωτηματο λόγια και οδηγίες, σε έντυπη μορφή, για τις συνεντεύξ εις τους με τους πληροφορη τές.

Με βάση αυτά τα ερωτηματο λόγια και σχετικές οδηγίες, το πλούσιο πληροφορι ακό υλικό που συγκεντρώ θηκε και ονομάζετα ι “Αρχείο Προφορική ς Παράδοσης”, αναφέρετα ι στην ειρηνική – την προ της καταστροφ ής – περίοδο και περιγράφε ι ολόκληρο τον κύκλο ζωής των μικρασιατ ικών πληθυσμών στη γενέτειρα κάθε πληροφορη τή. Έχει ταξινομηθ εί κατά γεωγραφικ ή περιοχή (Αιολίδα, Ιωνία, Καρία, Λυκία, Παμφυλία, Κιλικία, Πισιδία, Φρυγία, Γαλατία, Λυκαονία, Καππαδοκί α, Παφλαγονί α, Πόντος, Βιθυνία, Λυδία, Μυσία, Ανατολική Θράκη, Χώρες Τίγρη και Ευφράτη Ποταμού και Καύκασος).

Το ταξινομικ ό σχήμα του Αρχείου παρέχει την ευχέρεια να εξεταστού ν οι μικρασιατ ικοί οικισμοί, στο πλαίσιο ευρύτερων γεωγραφικ ών και κοινωνικώ ν ενοτήτων, στις οποίες είναι ενταγμένο ι. Η Μικρά Ασία έχει χωριστεί σε 20 επαρχίες και 120 περίπου περιφέρει ες. Παρότι η οριοθέτησ η βασίστηκε σε εμπειρικά κριτήρια της δεκαετίας του 1930, κρίθηκε σκόπιμο να συσχετιστ ούν με τη ρωμαϊκή διαίρεση της Μικράς Ασίας και να χρησιμοπο ιηθεί η αρχαία ελληνική ονοματολο γία. Η διερεύνησ η κάθε οικισμού, λαογραφικ ή στη βασική σύλληψή της, είναι πολύπλευρ η και λεπτομερή ς, ενώ τα στοιχεία που συλλέχθηκ αν καλύπτουν ευρύτατο θεματικό πεδίο. Εξετάζοντ αι μεταξύ άλλων: γλώσσα, γεωγραφία, οικονομία, κοινωνική και θρησκευτι κή ζωή, εκπαίδευσ η, τοπική ιστορία και εγκατάστα ση των προσφύγων στην Ελλάδα.

Όλο το χειρόγραφ ο υλικό του Αρχείου Προφορική ς Παράδοσης έχει ψηφιοποιη θεί, με τη μέθοδο της σάρωσης (σκανάρισμ α) των χειρόγραφ ων δελτίων των συνεργατώ ν του ΚΜΣ, αλλά μικρό τμήμα του έχει αναρτηθεί στο διαδίκτυο και είναι διαθέσιμο στους ερευνητές στην ηλεκτρονι κή διεύθυνση http://archives.search.kms.org.gr/ . Το αναρτημέν ο υλικό είναι σε μορφή pdf, αλλά δεν έχει τη δυνατότητ α ψηφιακής επεξεργασ ίας, δηλαδή της αναζήτηση ς λέξεων, αντιγραφή ς τμημάτων κλπ). Εάν ο ερευνητής θέλει αυτή τη δυνατότητ α, πρέπει να το μεταφέρει με αντιγραφή (πληκτρολό γηση) σε ψηφιακό αρχείο (σε μορφή doc). Για το μη αναρτημέν ο υλικό, ο ερευνητής πρέπει να επισκεφθε ί το ΚΜΣ (Κυδαθηναί ων 11, Αθήνα-Πλάκα) και να διαβάσει τις σελίδες του οικισμού που τον ενδιαφέρε ι, σε μια από τις οθόνες της βιβλιοθήκ ης. Η επίσκεψη στη βιβλιοθήκ η γίνεται ορισμένες ημέρες της εβδομάδας και ώρες, μετά από ραντεβού. Εάν ο ερευνητής θέλει να μελετήσει το πολυσέλιδ ο υλικό ενός ή και περισσότε ρων οικισμών, πρέπει να φωτογραφή σει τις σελίδες από την οθόνη, γιατί δεν είναι δυνατή, πρακτικά, η μεταφορά του υλικού σε εξωτερική μονάδα (USB, αφαιρούμε νος δίσκος κλπ). Και, εάν θέλει να έχει τη δυνατότητ α της ψηφιακής επεξεργασ ίας, πρέπει να ακολουθήσ ει την προαναφερ θείσα διαδικασί α, δηλαδή να μεταφέρει με αντιγραφή στο υλικό σε ψηφιακό αρχείο.

Αναζητώντ ας οικισμούς στην παραπάνω διεύθυνση, με λέξεις-κλειδιά την επαρχία Βιθυνίας και την Περιφέρει α Προύσας, διαπιστών ουμε ότι έχουν καταχωρηθ εί στο αρχείο οι οικισμοί: Emir Ali (Καλόλιμνο ς), Subasi Agib (Απελαδάτο ι), Αγία Κυριακή, Αϊνασι, Ακτσεμπου νάρ, Ανωχώρι, Απελαδάτο ι, Απολλωνιά δα, Αρβανιτοχ ώρι, Βελετλέρ, Βουλγαράτ οι, Βρύλλειον, Γιαϊλατζί κ, Γιαλιτσιφ λίκ, Γούλιος, Γουρλάτοι, Ελεγμούς, Ίκιζτζε (Σαγινάτοι), Καλόλιμνο ς, Καρααγατσ κεμπίρ, Καρακότζα (Κίντια), Κελεσέν, Κεμερέν (Αγία Κυριακή), Κίντια, Κουβούκλι α, Κουρσουνλ ού, Κωνσταντι νάτοι, Λένα, Λιγουμούς, Μισόπολη, Μουδανιά, Μπάσκιοϊ (Baskoy), Νεοχώρι, Νιχωράκι, Ντάνσαρι, Ντεμίρντε σι, Ντερέκιοϊ, Πελαδάρι, Πλατιάνος, Προύσα, Σαγινάτοι, Σιγή, Σουρσουλο ύκ, Ταχταλί, Τεπετζίκ, Τρίγλια, Τσαταλαγί λ (Κωνσταντι νάτοι), Χωρούδα (Βουλγαράτ οι). Ο οικισμός Μιχαλίτσι δεν περιλαμβά νεται στην καταχώρησ η αυτή αλλά αναφέρετα ι στην επαρχία Βιθυνίας στον κατάλογο των οικισμών του ΚΜΣ.

Από αυτούς τους 46 οικισμούς, ορισμένοι (7) αποτελούν συνοικισμ ούς οικισμών, όπως ο Emir Ali του οικισμού Καλόλιμνο ς, ο Subasi Agib του Απελαδάτο ι, ο Ίκιζτζε του Σαγινλατο ι, ο Καρακότζα του Κίντια, ο Κεμερέν του Αγία Κυριακή, ο Τσαταλαγί λ του Κωνσταντι νάτοι και ο Χωρούδα του Βουλγαράτ οι. Για τους 4 οικισμούς Αϊνασι, Ανωχώρι, Λένα και Σουρσουλο ύκ δεν βρέθηκαν φάκελοι και μόνον για δέκα έχει αναρτηθεί το υλικό στο διαδίκτυο (Απολλωνιά δα, Βρύλλειον, Γούλιος, Καρααγατσ κεμπίρ, Κουβούκλι α, Μουδανιά, Προύσα, Σιγή, Τρίγλια και Μιχαλίτσι).

Η θέση των οικισμών αυτών φαίνεται στο χάρτη του Γιάννη Κοκκινίδη, με τις ελληνικές ονομασίες τους, που δημοσιεύθ ηκε στα Τριγλιανά Νέα (Φύλλο 8/15.12.1976) και έχει αναρτηθεί στην Εικονοθήκ η του forum από τον Στάθη Δημητρακό την 3/9/2012.


Στο χάρτη αυτό φαίνονται, από βορρά προς νότο, οι θέσεις των οικισμών: Τρίγλια, Συγή, Αρβανιτοχ ώρι, Μουδανιά, Νεοχώρι, Ελιγμοί, Γιαλί τσιφλίκ, Βελετλέρ, Ντερέκιοϊ, Μυσόπολη Παλαδάρι, Δεμίρδεσι, Απλάδατος, Κήδια, Αγία Κυριακή, Ντάνσερι (Αγ. Θεόδωροι), Κουβούκλι α, Πλατιάνος, Μιχαλίτσι, Γούλιος, Κωνσταντι νάτοι, Απολλωνιά δα, Χωρούδα, Μπάσκιοϊ, Ταχταλί, Γιαϊλατζί κ, Τεπετζίκι, Προύσα, Σουσουρλο ύκ, Αχτσε-Μπουνάρ.

Όπως αναφέρθηκ ε ήδη, το ψηφιοποιη μένο αυτό υλικό, όμως, δεν έχει τις δυνατότητ ες επεξεργασ ίας, δηλαδή της αντιγραφή ς τμήματος ή όλου, της αναζήτηση ς λέξεων κλπ, και δεν είναι δυνατή η μετατροπή του σε επεξεργάσ ιμο με τις σύγχρονες μεθόδους και εφαρμογές . Ο μόνος τρόπος αξιοποίησ ης αυτού του υλικού είναι η αντιγραφή του σε σύγχρονα ψηφιακά αρχεία (πχ σε μορφή doc).

Πριν από μερικά χρόνια αποφάσισα να προχωρήσω σ’ αυτή τη διαδικασί α για το υλικό της αγαπημένη ς μας Τρίγλιας και στη συνέχεια για τα Μουδανιά, τη Σιγή και το Μιχαλίτσι . Σε επίσκεψή μου στο ΚΜΣ (4/6/2021), μετά την άρση των περιοριστ ικών μέτρων λόγω Covid-19, φωτογράφι σα το υλικό 6 ακόμη οικισμών της επαρχίας Βιθυνίας (Βελετλέρ, Γιαλιτσιφ λίκ, Γιαϊλατζί κ, Μισόπολη, Νεοχώρι και Ντερέκιοϊ), με στόχο την παραγωγή επεξεργάσ ιμου ψηφιακού υλικού.

Στόχος αυτής της νέας ενότητας του forum είναι να συγκεντρω θεί το ψηφιακό υλικό που προκύπτει από την επεξεργασ ία του Αρχείου της Προφορική ς Παράδοσης του ΚΜΣ, ώστε να είναι δυνατή αφενός η πρόσβαση σε όλα τα μέλη του, αλλά και τους αναγνώστε ς, αφετέρου η δυνατότητ α αναζήτηση ς λέξεων κλπ μέσα στο κείμενο και αντιγραφή ς τμήματος ή όλου από το υλικό κάθε οικισμού, για τους ερευνητές που ενδιαφέρο νται να ασχοληθού ν με την Τρίγλια Βιθυνίας και τους οικισμούς γύρω απ’ αυτήν.

Θα ακολουθήσ ουν οι δημοσιεύσ εις των οικισμών το υλικό των οποίων έχω επεξεργασ τεί.

 

SimplePortal 2.3.7 © 2008-2021, SimplePortal