Αποστολέας Θέμα: Κυδώνι γλυκό, το γλυκό της γιαγιάς μου!  (Αναγνώστηκε 305 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Δώστε Συγχαρητήρια
  • -Δώστε: 0
  • -Λαμβάνω: 85
  • Μηνύματα: 291
  • Age: 73
  • Τόπος: Πάτρα
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 95
  • Φύλο: Γυναίκα
  • Γονείς: Στράτος & Γεωργία Μυτιληναίου/ Πιστικίδου
Κυδώνι γλυκό, το γλυκό της γιαγιάς μου!
« στις: 12 Δεκέμβριος 2020, 09:34:25 μμ »
Κυδώνι γλυκό, το γλυκό της γιαγιάς μου!


Κυδώνι, το αγαπημένο φρούτο της εποχής! Μόλις βγουν τα κυδώνια καταλαβαί νεις ότι πέρασαν τα αστεία και έρχεται γρήγορα ο χειμώνας!
Η μητέρα μου πάντα έφτιαχνε γλυκό του κουταλιού και πελτέ κυδώνι. Μέσα έβαζε μερικά ασπρισμέν α μύγδαλα και για μυρωδικό ένα κλαράκι αρμπαρόρι ζα. Τι όμορφο χρώμα και τι θεϊκή μυρωδιά είναι αυτή που έχει η αρμπαρόρι ζα.

Πριν λίγες μέρες, την ώρα που άρχισα να καθαρίζω τα κυδώνια μου, για να συνεχίσω και εγώ την παράδοση της οικογένει ας, με παίρνει τηλέφωνο ο Στάθης Δημητρακό ς. Όταν του είπα τι έκανα, χάρηκε πολύ, του θύμισα και τη δική του μάνα, όπως μου είπε. Θυμηθήκαμ ε την Τρίγλια και τις γιαγιάδες μας, μου είπε για το κυδωνόπασ το και τα ρετσέλια.
Μετά, μου διάβασε ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Βασίλη Κουλιγκά, «Κίος 1912-1922, οι αναμνήσει ς ενός Μικρασιάτ η», που αναφερότα νε στα κυδώνια. Σε γενικές γραμμές, πιστεύουμ ε ότι οι συνήθειες και η χρήση των κυδωνιών θα ήταν παρόμοια στη Κίο και στην Τρίγλια, έτσι είπα να σας μεταφέρω τις πληροφορί ες που δίνει ο Κουλιγκάς (σε ελεύθερη απόδοση):
«Τα κυδώνια ήταν φτηνά φρούτα και έτσι δεν γινότανε συστηματι κή καλλιέργε ια στη Κίο. Τα φύτευαν όμως στα όρια των κτημάτων και αποτελούσ αν τα σύνορα των ιδιοκτησι ών. Με τον τρόπο αυτό, η κάθε οικογένει α είχε τα δικά της κυδώνια για οικιακή χρήση και τα χρησιμοπο ιούσε με πολλούς τρόπους. Τα ξεραίνανε και τα κάνανε κανιές (αρμαθιές), τα κάνανε γλυκό του κουταλιού, πελτέ (ζελέ), κυδωνόπασ το και ρετσέλια, σε μεγάλες ποσότητες, που τις έβαζαν σε πιθάρια, για να έχουν κάτι γλυκό για τρώει όλη η οικογένει α όλο το χειμώνα, αλλά και για να τρατάρουν ε τους μουσαφίρη δες. Όμως το κυδώνι σαν γλυκό του κουταλιού το θεωρούσαν οι Κιώτισες (ίσως και οι Τριγλιανέ ς) παρακατια νό γλυκό. Το «αριστοκρατικό» τους γλυκό του κουταλιού, ήταν η φράουλα που τις έφερναν από την Κωνσταντι νούπολη. Τα κυδώνια όμως τα χρησιμοπο ιούσαν και σε φαγητό. Το «κυδωνάτο», χοιρινό με κυδώνια, εθεωρείτο το τυπικό Κιώτικο φαγητό.
Ενδιαφέρο ν έχει ο τρόπος που τα παιδιά τρώγανε τα κυδώνια ωμά στα διαλλείμα τα. Όπως ξέρουμε, το ωμό κυδώνι είναι λίγο στυφό και πολύ σκληρό. Τα παιδιά, για να ξεπεράσου ν αυτά τα προβλήματ α, τα κτυπούσαν με δύναμη πάνω σε μια μεγάλη αιχμηρή πέτρα και όπως αυτά στουμπιζό τανε, έβγαζαν υγρά, που παίρνανε τη στυφάδα, μαλάκωναν και έτσι μπορούσαν να το φάνε εύκολα».

Στο βιβλίο της «Η ιστορία μου» η Σοφία Γιαρενή περιγράφε ι το σπίτι της στην Τρίγλια (σελ. 10), «Αυτό ήταν το σπίτι μας, σ’ αυτό το σπίτι γεννήθηκα και είδα το φως του ήλιου το 1908. Γύρω-γύρω είχε αυλή. Εκεί ήταν το κατόχι και το μουλπάκι που πλένανε, μαγειρεύα νε, βάζαμε το καζάνι. Εκεί κάναμε τα ρετσέλια μας και τα πετμέζια μας.»
Τι ωραία εικόνα, συχνά φαντάζομα ι τις γιαγιάδες μας νέες, με τα μακριά τους φουστάνια μπροστά από ένα μεγάλο καζάνι να ανακατεύο υν και τις μανάδες μας, μικρές να τρέχουν γύρω-γύρω. Την εικόνα αυτή με μια μικρή παραλλαγή την είδαμε πέρυσι, κατά την τελευταία μας επίσκεψη στην Τρίγλια. Ήταν η εποχή που κάνουνε μια σάλτσα με κόκκινη πιπεριά και είχαν τα καζάνια στα πεζοδρόμι α (οι κήποι, έχουν εξαφανιστ εί) και τα ανακατεύα ν με τις ώρες.

Ο αγώνας για τις μανάδες, άρχιζε μετά. Πως θα μπορέσουν να πείσουν τα παιδιά να μη το φάνε για να έχουν όλο το χρόνο για να τρατάρουν τους μουσαφίρη δες. Εξαντλούσ αν όλη τους τη εφευρετικ ότητα για να βρουν ασφαλείς κρυψώνες. Όταν όλα τα ψηλά ράφια στα ντουλάπια είχαν εξαντληθε ί, η γιαγιά μου, το έκρυψε πίσω από την εικόνα της Παναγιάς, στο εικονοστά σι, όπου μπροστά κρεμότανε το καντήλι. Μια φορά που είχαν μουσαφίρη στο σπίτι, η μάνα μου την πήρε είδηση τις περίεργες κινήσεις της γιαγιάς. Αργότερα, βρίσκει την ευκαιρία και πάει να φάει το γλυκό. Η μπλούζα της όμως σκάλωσε στο καντήλι και δεν μπορούσε να κατέβει. Ο μικρός αδελφός της δεν μπορούσε να την βοηθήσει και φώναξε τη γιαγιά… Ακόμα και όταν , θυμότανε τι έγινε μετά και γέλαγαν!!
Η Βαλέρια Κοντοπούλ ου μου ανέφερε μια άλλη κρυψώνα που αποδεικνύ ει την εφευρετικ ότητα της μάνας και την αγωνία της να βγει ασπροπρόσ ωπη στους μουσαφίρη δες. Η δική της τα έκρυβε τα βαζάκια σε κάτι μπουριά από την σόμπα που ήταν αποθηκευμ ένα στο υπόγειο.

Ψάχνοντας αργότερα στο ιντερνέτ ανακάλυψα ότι το κυδώνι γλυκό, σε όλες τις παραλλαγέ ς του, αλλά ειδικά τα ρετσέλια, είναι μια καθαρά Μικρασιάτ ικη κληρονομι ά που οι γιαγιάδες μας έφεραν στην Ελλάδα, όπως και τόσα άλλα. Αυτά τα γλυκά, είναι τόσο διαδεδομέ να, που νόμισα ότι ήταν υπερβολή, μετά σκέφτηκα ότι πρέπει να έχουν δίκιο. Τα πρώτα χρόνια που ήρθα στη Πάτρα, δεν μπορούσα να βρω πουθενά αρμπαρόρι ζα για να βάλω στο γλυκό μου, έτσι πάντα έχω μια γλάστρα στη βεράντα. Όταν κάνουν εδώ το γλυκό κυδώνι, βάζουν βανίλια. Τελικά η αρμπαρόρι ζα πρέπει να είναι το trade mark της Μικρασιάτ ισσας γιαγιάς!

Ο πελτές, είναι ένα καθαρό, διάφανο κοκκινωπό ζελέ που γίνεται από τα φλούδια και τα σπόρια των κυδωνιών, μετά από πολύ βράσιμο. Μετά, το αφήνεις ένα βράδυ, να βγει όλη η πηκτίνη που περιέχουν τα σπόρια, τα σουρώνεις πολύ καλά και τα δένεις με ζάχαρη αφού, λίγο πριν το τέλος, βάζεις ένα κλαδάκι αρμπαρόρι ζα να πάρει μια βράση και να αφήσει όλα τα αρώματα του!!
Τα ρετσέλια, όπως διάβασα, μπορούν να γίνουν με διάφορα φρούτα, σύκα, ροδάκινα και φυσικά με κυδώνια και βράζουν σε πετμέζι (χωρίς ζάχαρη). Γίνονται κάτι μεταξύ γλυκού του κουταλιού και μαρμελάδα ς. Αυτή, είναι καθαρά Μικρασιάτ ικη τεχνική, που εμένα μου θυμίζει την Αρχαία Ελληνική τεχνική κατασκευή ς γλυκών, τότε που δεν γνώριζαν ακόμη τη ζάχαρη.


Κίος Αναμνήσει ς Ενός Μικρασιάτ η 1912-1922, Κουλιγκάς, Βασίλης
https://www.protoporia.gr/koyligkas-basilhs-kios-anamnhseis-enos-mikrasiath-1912-1922-9789602485309.html

 

SimplePortal 2.3.7 © 2008-2021, SimplePortal