Αποστολέας Θέμα: ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΨΑΡΙΩΝ- ΣΚΑΦΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΤΙΔΑ  (Αναγνώστηκε 2178 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Δώστε Συγχαρητήρια
  • -Δώστε: 106
  • -Λαμβάνω: 53
  • Μηνύματα: 785
  • Τόπος: Ραφήνα
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 65
  • Φύλο: Άντρας
ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΨΑΡΙΩΝ

Τα ψάρια διακρίνον ται όχι μόνο για την μεγάλη ποικιλία των ειδών τους, αλλά και για την ανάλογη ποικιλία των συνηθειών τους. Μια από αυτές τις συνήθειες, της μετανάστε υσης ορισμένων ειδών,  χωρίζουν τα ψάρια  σε 3 βασικές μεγάλες  κατηγορίε ς:
 1)Στα ενδημικά των βυθών(παράκτια), όπως τα μπαρμπούν ια, οι μπακαλιάρ οι, τα λυθρίνια, οι ροφοί, οι σφυρίδες κ.α. που συνήθως δεν απομακρύν ονται από τον τόπο της μόνιμης διαμονής τους. Αυτά τα ψάρια μπορούν να ζήσουν κάτω από οποιοσδήπ οτε συνθήκες θερμοκρασ ίας και αλμυρότητ ας του νερού και ονομάζοντ αι ευρύθερμα, λόγω της ικανότητα ς προσαρμογ ής τους προς τη θερμο-κρασία του περιβάλλο ντος, η οποία ποικίλλει τις εποχές και τις κλιματολο γικές συνθήκες.
2) Στα μεταναστε υτικά, όπως οι παλαμίδες, οι τόνοι, οι κολιοί, τα τονάκια, τα σκουμπριά κ.α. που μετακινού νται από μια περιοχή σε άλλη κατά το χρόνο της ωοτοκίας και αναπαραγω γής. Τα ψάρια αυτά, τα λεγόμενα αφρόψαρα, δύο φορές το χρόνο αναγκάζον ται να κάνουν ταξίδι, που τους επιβάλλει η έλλειψη προσαρμοσ τικότητας . Λέγονται και στενόθερμ α, γιατί στερούντα ι της ικανότητα ς να ζήσουν κάτω από οποιαδήπο τε συνθήκες. Περνούν κατά μεγάλα κοπάδια τον Βόσπορο με προορισμό τη Μαύρη Θάλασσα ή το Αιγαίο  Πέλαγος αντίστοιχ α προς την Μεσόγειο (Άσπρη Θάλασσα). Η μετακίνησ η αυτών ψαριών προς τον Εύξεινο Πόντο και αντίστροφ α περιγράφο νται με λεπτομέρε ιες από τον Αριστοτέλ η (Περί ζώων ιστορίαι). Η Θάλασσα του Μαρμαρά ήταν ουσιαστικ ά ένα ευρύτατο πέρασμα ψαριών. Οι κάτοικοι των νησιών και των παραλιακώ ν περιοχών ζούσαν για αιώνες από το ψάρεμα των διερχόμεν ων ψαριών από τη Μαύρη Θάλασσα προς τη Μεσόγειο και αντίστροφ α
3)Τα ψευδομετα ναστευτικ ά (εποχικά) που μετακινού νται από τις ακτές προς το πέλαγος προς βαθύτερα νερά το χειμώνα, ενώ το καλοκαίρι το αντίστροφ ο, όπως οι αθερίνες, οι ζαργάνες, τα λυθρίνια, οι σπάροι,  οι σαργοί, οι τσιπούρες κ.α.   

ΤΑ ΣΚΑΦΗ ΑΛΙΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΠΟΝΤΙΔ Α

Στην  Προποντίδ α  τα σκάφη αλιείας ήταν κωπήλατα και μακρόστεν α για να αναπτύσσο υν ταχύτητα, όπως οι αλαμάνες και οι σαντάλες (σαμτάλες). Οι σαντάλες και οι αλαμάνες ήταν για το ψάρεμα της παλαμίδας, του κολιού, της σαρδέλας κλπ. Τέτοια πλεούμενα δεν συναντάμε στις ελληνικές θάλασσες. Η "σαντάλα" ήταν ένας από τους βασικούς τύπους ψαράδικων σκαφών της Θάλασσας του Μαρμαρά. Η σαντάλα, το βυζαντινό σανδάλιον, ήταν πλοίο με κυρτή πλώρη και κυρτή πρύμνη, με 10-14 κουπιά και πλήρωμα 18-20 άνδρες. Τα κουπιά της σαντάλας ήταν μακριά και με ιδιαίτερο σχήμα για να κάνουν την κωπηλασία πιο εύκολη. Τα σκάφη έκαναν ελιγμούς  με ένα φαρδύ και καμπυλωμέ νο πηδάλιο στην πρύμνη. Ο μπιγιαντέ ς ή μπουγιαντ ές ή μπογιαντέ ς είχε το ίδιο σχήμα με την σαντάλα, αλλά λιγότερα από 10 κουπιά και πλήρωμα περίπου 12 άτομα. Το κούτελο ή κούντελο στο ίδιο μέγεθος με τον μπογιαντέ, με ίδια ή λιγότερα κουπιά με πρύμνη, πλάκα ή καθρέφτη και όρθια πλώρη. Το ψάρεμα γινόταν με συρόμενα δίχτυα, που ονομάζοντ αν γρίπος. Ήταν βαμβακερά πλεμάτια (δίχτυα) κατασκευα σμένα για την αλιεία, μάλιστα υπήρχαν   διαφορετι κά είδη γρίπων   ανάλογα με το είδος των ψαριών που ψαρεύοντα ν απ’ αυτά και ήταν    τα ακό-λουθα: κολιαγρίπ ος, κολιαρουδ όγριπος, παλαμιδόγ ριπος, σαρδελόγρ ιπος, ζαργανιό, χαψόγριπο ς κ.α.
 Οι παλαμίδες ψαρεύοντα ν και  με «αλαμάνες»  μακρόστεν ες βάρκες που είχαν μήκος πάνω από 12 μ. και έπλεαν με 3-4 ζευγάρια κουπιών. Τα δίχτυα, τα έλεγαν και  «παλαμιδερά» ή «παλαμιδοπλέματα» είχαν μήκος κοντά  στα  500 μ. και πλάτος 15-20 μ. Αποτελούν ταν από τρία «φύλλα». Στη μέση ήταν το «τόρι» ή «σκορτσίλα» (πυκνό δίχτυ) και στα πλάγια οι αραιές «φανιές». Στο πάνω μέρος του διχτυού τοποθετού σαν κατά διαστήματ α «κοζίλια» (πλάκες φελλού) και στο κάτω «μολύβια» (βαρίδια). Ο ιδιοκτήτη ς της «άλαμάνας» συνεργαζό ταν με ψαράδες από το Σεπτέμβρη ως το Νοέμβρη, εποχή πού ψάρευαν τις παλαμίδες .
Οι «αλαμάνες» ξεκινούσα ν δύο δύο. Το ζεύγος είχε 18-20 άντρες, δηλ. δύο «καπετάνιους-αμπουριέρηδες», δύο «παλατζήδες» που χειρίζοντ αν τα πηδάλια και 16 που τραβούσαν τα κουπιά, «χαμνατζήδες». Στην πρύμνη αντί το συνηθισμέ νο τιμόνι, υπήρχε ένα μεγάλο κουπί,  με το οποίο ο καπετάνιο ς στεκούμεν ος όρθιος έστριβε το σκάφος. Το πλήρωμα τρεφόταν από τον καπετάνιο . Η οικονομικ ή εκκαθάρισ η γινόταν στο τέλος της περιόδου, μετά την αφαίρεση των εξόδων: το 1/2 ανήκε στον ιδιοκτήτη του πλεούμενο υ και το άλλο 1/2 στο «τσούρμο ή ταϊφά». Η πώληση των παλαμίδων γινόταν με πλειοδοτι κή δημοπρασί α, «ικάντο» στην παραλία από τον ιδιοκτήτη της «αλαμάνας». Το μέρος όπου φέρνανε ψάρια, λεγότανε μπαλουκχα νάς, δηλαδή  ψαραγορά.
 Παραβρισκ όταν και ο «μιριτζής» (δημόσιος υπάλληλος) για την είσπραξη του «δικαιώματος της αλιείας» σε χρήμα ή είδος. Για όλα τα ψάρια ο φόρος αυτός ήταν 20%, εκτός από τους τσίρους πού επιβαρύνο νταν με 14%.
Λόγω του μεγάλου φόρου, οι ψαράδες βαρυγκωμο ύσαν, όπως μου έλεγε ο πατέρας μου Χρήστος Δημητρακό ς, και  έλεγαν «Ούτε ψάρια να πιάσω, ούτε φόρο να πληρώσω».

Επιμέλεια : Στάθης Δημητρακό ς
Συνεχίζετ αι…
   

 

SimplePortal 2.3.7 © 2008-2021, SimplePortal