Αποστολέας Θέμα: ΤΑΡΣΑΝΑΣ- ΕΠΩΝΥΜΑ Καλαφάτης- Κατρανάς  (Αναγνώστηκε 7951 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Δώστε Συγχαρητήρια
  • -Δώστε: 106
  • -Λαμβάνω: 53
  • Μηνύματα: 782
  • Τόπος: Ραφήνα
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 65
  • Φύλο: Άντρας
ΤΑΡΣΑΝΑΣ- ΕΠΩΝΥΜΑ Καλαφάτης- Κατρανάς
« στις: 12 Δεκέμβριος 2009, 05:59:12 μμ »
ΤΑΡΣΑΝΑΣ- ΕΠΩΝΥΜΑ Καλαφάτης - Κατρανάς

Στην Τρίγλια υπήρχε μικρός ταρσανάς. Ο ταρσανάς  είναι δημώδης όρος της κοινής ναυτικής γλώσσας βυζαντινο τουρκικής προέλευση ς. Με τον όρο αυτό αναφέροντ αι κυρίως μικρές ναυπηγοεπ ισκευαστι κές μονάδες και νεώρια στα οποία ανελκύοντ αι μικρά σκάφη συνήθως αλιευτικά (βάρκες και καΐκια)  για καθαρισμο ύς, υφαλοχρωμ ατισμούς αλλά και φύλαξη.
Όλα τα καΐκια και οι βάρκες της Τρίγλιας τα τραβούσαν έξω για διάφορες επισκευές, λίγες ημέρες πριν τα Χριστούγε ννα και τα έριχναν στη θάλασσα μετά τον Αγιασμό των Υδάτων, μετά τις 6  του Γενάρη, των Φώτων, στις 7 του Γενάρη του Αϊ Γιαννιού.      
Στο διάστημα αυτό δύο επαγγέλμα τα είχαν πολλές ώρες δουλειάς : ο καλαφάτης και ο κατρανάς. Τα επαγγέλμα τά  τους  έγιναν και επώνυμα.

Καλαφάτης:
 
Το επώνυμο προέρχετα ι από το επάγγελμα του καλαφάτη. Καλαφάτης είναι ο τεχνίτης ο οποίος με στουπιά (λινάρια) και πίσσα γεμίζει (βουλώνει)  τους αρμούς (τις σχισμάδες) ανάμεσα στις σανίδες των καϊκιών. Ως προς την ετυμολογί α η λέξη καλαφάτης προέρχετα ι από το αραβικό kalafat: πάκτωση, σύνδεση, στερέωση,η οποία μεταφέρθη κε στους λαούς της Μεσογείου (Βενετικό kalafato) και  στο Βυζάντιο. Στο Βυζάντιο γνωστός είναι ο Αυτοκράτο ρας της Μακεδονικ ής Δυναστεία ς Μιχαήλ Ε’ ο Καλαφάτης ( 1041-1042), στον  οποίον έδωσαν το παρατσούκ λι από τον πατέρα του, που ήταν καλαφάτης και στη συνέχεια έγινε ναύαρχος. Ο καλαφάτης δούλευε στους ταρσανάδε ς με την πίσσα και  το στουπί   φράζοντας τους ανοιχτούς αρμούς ανάμεσα στα σανίδια  των καραβιών και των καϊκιών. Τα συνηθισμέ να εργαλεία  του καλαφάτη ήταν η ματσόλα (ξύλινο σφυρί), το σκαρπέλο (εργαλείο με ξύλινη λαβή και λάμα από ατσάλι), το κοπίδι, το καλέμι κ.α.
 Ο  Χρήστος Σολομωνίδ ης, στο βιβλίο του «Ο Σμύρνης Χρυσόστομ ος», αναφέρει τα εξής: « Σύμφωνα με πληροφορί α που μας έδωσε ο Χρυσόστομ ος Καλαφάτης, γιος του Εύγενιου Καλαφάτη, αδελφού του Χρυσοστόμ ου Σμύρνης, ο Νικόλαος ήταν ο πρωτότοκο ς γιος του Παναγιώτη και της Παναγιώτα ς Χριστοφορ ίδη, οι οποίοι από το γάμο τους απόκτησαν και άλλα τρία παιδιά, τον Ξενοφώντα, τον Ανδρέα και τον Γεώργιο. Από τα τέσσερα  αγόρια ο Νικόλαος προτίμησε αντί του οικογενει ακού επιθέτου το επίθετο Καλαφάτης που συνδεόταν άμεσα με το επάγγελμά του».  

 Κατρανάς:

 Το επαγγελμα τικό επώνυμο που προέρχετα ι από την τούρκικη λέξη katran < ιταλικό catrame που σημαίνει πίσσα.
O τεχνίτης  κατρανάς,  δούλευε το κατράμι ή αλλιώς κατράνι, το οποίο χρησιμοπο ιούνταν κυρίως  για το καλαφάτισ μα και την επάλειψη (κατράμωμα) των πλοίων.    

Επιμέλεια: Στάθης Δημητρακό ς

ΠΗΓΕΣ
1. «Ο Σμύρνης Χρυσόστομ ος»,  Χρήστος Σολομωνίδ ης Εκδόσεις Ειρμός, Αθήνα 1993.
2.«Τρίγλια Βιθυνίας», Θανάση Πιστικίδη, Ραφήνα Οκτώβρης 1983.
3. «Τα οικογενει ακά μας ονόματα» Μανόλης Τριανταφυ λλίδης, ΑΠΘ, ΙΝΣ (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυ λλίδη, Θεσσαλονί κη 1995.
4. «Ονόματα – Επώνυμα-Παρατσούκλια», Ανδρέας Καλατζάκο ς, Ελεύθερη Σκέψις, Αθήνα 2000.
5 Λεξικό της Κοινής Νεοελληνι κής, ΑΠΘ, ΙΝΣ (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυ λλίδη).
6. «Ελληνικό λεξικό»  Τεγόπουλο ς – Φυτράκης, Ελευθεροτ υπία 1993
7. «Ελληνικά επώνυμα Τουρκικής προέλευση ς», Δημήτρης Τομπαΐδης, Εκδόσεις Επικαιρότ ητα,  Αθήνα 1990.
8.Λεξικό των Ξένων Λέξεων στην Ελληνική γλώσσα, Ηλία Ι. Κωνσταντί νου, Εκδόσεις Επικαιρότ ητα 1992.  
9. Εγκυκλοπα ίδεια «Υδρία»
10.Εγκυκλ οπαίδεια «Δομή»
11. «Νέον Επίτομον Εγκυκλοπα ιδικό Λεξικόν-Μικρή εγκυκλοπα ίδεια»- Ελευθερου δάκη.

 

SimplePortal 2.3.7 © 2008-2021, SimplePortal