Αποστολέας Θέμα: ΚΑΠΝΟΣ-Δουμάνης  (Αναγνώστηκε 5107 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Δώστε Συγχαρητήρια
  • -Δώστε: 106
  • -Λαμβάνω: 53
  • Μηνύματα: 760
  • Τόπος: Ραφήνα
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 65
  • Φύλο: Άντρας
ΚΑΠΝΟΣ-Δουμάνης
« στις: 08 Μάρτιος 2010, 06:37:30 μμ »
ΚΑΠΝΟΣ-Δουμάνης ή Ντουμάνης

Το Τριγλιανό επώνυμο Δουμάνης ή Ντουμάνης προέρχετα ι από την τούρκικη λέξη duman(ντουμάνι) που σημαίνει καπνός. Ο καπνός(nicotiana tabacum) είναι μονοετές, ποώδες φυτό και ανήκει στο γένος νικοτιανή, το οποίο καλλιεργε ίται για τα φύλλα του. Τα φύλλα του ξηραινόμε να και  μετά από κατάλληλη επεξεργασ ία χρησιμοπο ιούνται για κάπνισμα.
    Τον καπνό τον μετέφερε στην Ευρώπη από την Αμερική ο Χριστόφορ ος Κολόμβος. Στην Οθωμανική Αυτοκρατο ρία ο καπνός έγινε γνωστός στο τέλος τον 16ου αιώνα ή στις αρχές του 17ου αιώνα και διαδόθηκε γρήγορα και πλατιά. Αμέσως, όμως εκδηλώθηκ ε και ισχυρή αντίδραση εναντίον του από το ιερατείο που υποχρέωσε τον Σουλτάνο να απαγορέψε ι το κάπνισμα. Τα σχετικά διατάγματ α όριζαν ακόμη και την ποινή θανάτου για τους παραβάτες . Τα μέτρα είχαν προσωρινά αποτελέσμ ατα. Σύντομα ατόνησαν και αντικατασ τάθηκαν από φορολογία .
     Από τον καπνό, κατά την πιο ισχυρή εκδοχή, προήλθε το οικογενει ακό όνομα Ντουμάνης ή Δουμάνης, το οποίο είναι επαγγελμα τικό επώνυμο. O Δουμάνης ή  Ντουμάνης- ο καπνάς-  είναι αυτός που καλλιεργε ί (καπνοπαρα γωγός) ή  κατεργάζε ται τον καπνό (καπνεργάτ ης) ή πουλάει καπνό (καπνοπώλη ς).
      Ο καπνός ήταν απόλαυση του βίου για τους Μικρασιάτ ες Έλληνες, αλλά ιδιαίτερα για τους Τούρκους. Κάπνιζαν με το τσιγαριλί κι (πίπα) και με τσιμπούκι .  Εύχρηστος ήταν και ο ναργιλές με τον οποίον κάπνιζαν ιδιαίτερη ποιότητα καπνού, το τουμπεκί. Ο ναργιλές ή αργιλές ήταν είδος ανατολίτι κης συσκευής καπνίσματ ος που αποτελούν ταν από τον «λουλά» (δίσκος) στον οποίο καιγόταν ο καπνός, από ένα γυάλινο δοχείο με νερό μέσα από το οποίο περνούσε ο καπνός πριν πάει σ’ ένα μακρύ και ευλύγιστο σωλήνα που το λέγανε μαρκούτσι και που κατάληγε στο στόμα του καπνιστή. Τον ναργιλέ τον έπιναν στα καφενεία. Έφερναν και αναμμένο καρβουνάκ ι για να ανάψει ο πελάτης τον ναργιλέ.
        Στη Ραφήνα πρόλαβα τους ναργιλέδε ς που «έπιναν» σε ένα καφενείο του Καλλιπολί τη «Μπάρμπα-Αντώνη»Γιακουμή. Αυτοί που  έπιναν ήταν Μικρασιάτ ες, Μαρμαρινο ί και Τσεσμελήδ ες ψαράδες που εγκαταστά θηκαν στο Νότιο Ευβοϊκό και έρχονταν με τα καΐκια τους στην ψαρόσκαλα της Ραφήνας.  
          Καπνοθήκη είναι η κοινώς λεγόμενη ταμπακιέρ α. Στα παλιότερα χρόνια ήταν απαραίτητ ο εξάρτημα των καπνιστών, όταν δεν υπήρχαν τσιγάρα. Οι καπνοθήκε ς ήταν απλές θήκες(καπνοσακο ύλες) από δέρμα ή ύφασμα που τις κρεμούσαν  στη ζώνη ή ήταν μικρά κομψά μεταλλικά κουτάκια. Οι πλούσιοι είχαν ταμπακιέρ ες ασημένιες σκαλιστές . Οι καπνιστές που χρησιμοπο ιούσαν καπνό χύμα, το βάζανε σε ταμπακιέρ ες (καπνοθήκε ς) μαζί με τα τσιγαρόχα ρτα. Τα τσιγαρόχα ρτα για το στρίψιμο του τσιγάρου ήταν άφθονα, δεν υπάγονταν σε κανένα έλεγχο, πουλιόντα ν ελεύθερα στα μαγαζιά και έφεραν την μάρκα του εργοστασί ου κατασκευή ς. Το στρίψιμο το μαθαίνανε από την πρώτη μέρα που άρχιζαν το κάπνισμα.
    Προς στα τέλη του 19ου αιώνα τα καπνά της Οθωμανική ς Αυτοκρατο ρίας υπάγονταν στο μονοπώλιο της Γαλλικής εταιρείας Regie des Tabacs(ΡΕΖΙ). Ο καπνός ήταν από τα σπουδαιότ ερα προϊόντα της Μ.Ασίας. Το μονοπώλιο καθιερώθη κε από το 1883. Όταν καθιερώθη κε το μονοπώλιο οι περισσότε ροι κάπνιζαν φτηνό και παράνομο καπνό τον λεγόμενο « κατσάκικο» καπνό που  σημαίνει λαθραίος καπνός.  
  
Επιμέλεια: Στάθης Δημητρακό ς

Πηγές:
 1. Ανδρέας Καλατζάκο ς, «Ονόματα – Επώνυμα- Παρατσούκ λια», Ελεύθερη σκέψις 2000.
2. Δημήτρης Τομπαΐδης, «Ελληνικά επώνυμα Τουρκικής προέλευση ς», Εκδόσεις Επικαιρότ ητα, Αθήνα 1990.
3.«Λεξικό της Κοινής Νεοελληνι κής», ΑΠΘ, ΙΝΣ (Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυ λλίδη), Θεσσαλονί κη 1998.
4.«Συντεχνίες & Επαγγέλμα τα στη Θράκη (1685-1920)», Κ.Παπαθαν άση-Μουσιοπούλου, Εκδόσεις Πιτσιλός, Αθήνα 1985.
5. «Κίος η αλησμόνητ η», Βασίλη Κουλίγκα, Εκδόσεις Δωδώνη, Αθήνα- Γιάννενα 1995.
6. «Γεωγραφία της Μικράς Ασίας», Παντ. Μ. Κοντογιάν νη, Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφέλιμων Βιβλίων, Αθήνα 1921.
7. Εγκυκλοπα ίδεια «Υδρία»
8. Εγκυκλοπα ίδεια «Νέα Δομή».

 

SimplePortal 2.3.7 © 2008-2021, SimplePortal