Αποστολέας Θέμα: ΑΦΑΙΜΑΞΕΙΣ- ΑΒΔΕΛΑΔΕΣ-ΣΟΥΛΟΥΚΤΣΙΔΕΣ  (Αναγνώστηκε 5991 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος Μέλος Φόρουμ

  • Global Moderator
  • ****
  • Δώστε Συγχαρητήρια
  • -Δώστε: 106
  • -Λαμβάνω: 53
  • Μηνύματα: 782
  • Τόπος: Ραφήνα
  • Επιβράβευση του μέλους απο : 65
  • Φύλο: Άντρας
ΑΦΑΙΜΑΞΕΙΣ- ΑΒΔΕΛΑΔΕΣ-ΣΟΥΛΟΥΚΤΣΙΔΕΣ
« στις: 28 Μάιος 2010, 06:28:09 μμ »
ΑΦΑΙΜΑΞΕΙ Σ- ΑΒΔΕΛΑΔΕΣ- ΣΟΥΛΟΥΚΤΣ ΙΔΕΣ

Η αφαίμαξη, αφαίρεση  κάποιας ποσότητας αίματος (συνήθως 250-500 ml) γινόταν για θεραπευτι κούς σκοπούς.
Τεχνική  γνωστή από την ιστορία της ιατρικής κατέληξε με το πέρασμα των αιώνων  να την συνιστούν αδικαιολό γητα για διάφορες παθήσεις. Τις  πρώτες δεκαετίες του 19ου αιώνα είχε πάρει μεγάλη έκταση και τότε επικράτησ ε η συνήθεια να κάνουν αφαίμαξη τοποθετών τας βδέλλες στο σώμα του ασθενούς.
Είναι γνωστές οι φράσεις «κόλλησε πάνω μου σα  βδέλλα», « μου ρούφηξε το αίμα σα  βδέλλα».

Οι βδέλλες, είδος σκωληκιών που ζουν μέσα στο νερό ή σε  βαλτότοπο υς, έχουν την ιδιότητα να προσκολλώ νται και να τρέφονται με το αίμα των ζώων.

Οι αφαιμάξει ς γίνονταν και με σύσταση των ιατρών. Οι βδέλλες ελευθέρως και μακαρίως θρονιάζον ταν στο ανθρώπινο σώμα και ρουφούσαν το αίμα του. Οι αφαιμάξει ς με βδέλλες δεν γίνονταν μόνο στην Ελλάδα και στην Μ.Ασία, αλλά και σε άλλες χώρες. Η ζήτηση στο εξωτερικό ήταν πολύ μεγάλη και οι αλιείς βδελλών είχαν κάνει την τύχη τους.  Έδιναν βδέλλες και έπαιρναν χρυσό μέχρι .. μαύρη αγορά γίνονταν στις βδέλλες. Λόγω της εξαγωγής, το είδος άρχισε να σπανίζει στην Ελλάδα και να γίνεται απρόσιτο στους ασθενείς. Γι’ αυτό ο βασιλιάς Όθωνας εξέδωσε διάταγμα στις 19 Φεβρουαρί ου  1836,  στο οποίο μεταξύ των άλλων έγραφε:
«Άρθρον 6. Απαγορεύε ται του λοιπού η εξαγωγή βδελλών θεωρουμέν ης ταύτης ως λαθρεμπορ ίου».         

Το πιο γνωστό  είδος είναι η κοινή ή ιατρική βδέλλα, που την χρησιμοπο ιούσαν για αφαιμάξει ς. Αφαιμάξει ς κάνανε κυρίως οι υπερτασικ οί. Τις βδέλλες τις πωλούσαν μέσα σε μπουκάλια . Εφαρμόζον ταν στο μέρος της αφαίμαξης, όπου πλενόταν με χλιαρό νερό, κλεισμένη μέσα σε ανεστραμμ ένο μικρό ποτήρι μέχρι να προσκολλη θεί. Μια εύρωστη βδέλλα απορροφού σε γύρω στα 15 ml αίματος. Όταν χορτάσει, πέφτει μόνη της ή ξεκολλά, αφού βραχεί με αλατόνερο .  Μεγάλο εμπόριο στο είδος έκαναν η Τουρκία, η Ουγγαρία και η Ελλάδα. Τις βδέλλες τις χρησιμοπο ιούσαν μέχρι τα μέσα του 20ου αιώνα!

■Κατά την εποχή εκείνη κάθε Μάρτη- την άνοιξη- ερχόντουσ αν οι λεγόμενοι σουλουκτσ ίδες (αβδελάδες) από τα διάφορα τουρκοχώρ ια. Φέρναν τις βδέλες μέσα σε μπουκάλια, εκεί στο παζάρι κάτου από τον Πλάτανο. Aν τις πουλούσαν έχει καλώς, αν όχι έπιαναν και τα σοκάκια γύριζαν ούλο το χωριό στο κάτου μαχαλά και στον επάνω μαχαλά και φώναζαν  «σουλoυκτζή κελιόρ» (ο αβδελάς έρχεται). Οι γυναίκες μόλις τους άκουγαν αυτές προπαντώς που γνώριζαν τα Τούρκικα φώναζαν τις γειτόνισσ ες: «Μαρή Ντόμνα, μαρή Ευρυδίκη ξεβήτε να πάρετε βδέλες, οι άνθρωποι τις φέρανε και στα ποδάρια μας, βγήτε να πάρετε, φωνάξτε απεκεί τη Λωξάντρα να πάρει κάμποσες να βάνει στην νούρα του αντρού στης δεν το νεβλέπετε που περνά από εδώ κάθε μέρα τον άνθρωπο που σκομαχεί, α σκάσει απέ μια πάντα ο άνθρωπος έχει πολλά γαίματα, δεν βλέπεις το χρώμα του που ένε κατακόκκι νο σα το ρόδι».
Την εποχή εκείνη δεν υπήρχαν τα σημερινά μέσα όπως υπάρχουν σήμερα στα κοινοτικά ιατρεία και πηγαίνει ο κόσμος να του δουν την πίεση, γι’ αυτό ο κόσμος κάθε άνοιξη που θάρτουν οι Σουλουκτδ ίδες να πάρουν αβδέλες να τις βάλουν για να βγει το κακό γαίμα.   


Oι Σουλουκτσ ίδες (αβδελάδες)* της Τρίγλιας
Σταύρος Μαργαρίτη ς
(από χειρόγραφ ο μη δημοσιευμ ένο κείμενο)

*Αβδελάς ή Αβδελλάς: λεγόταν αυτός που ασχολούντ αν με τη συλλογή διατήρηση, πώληση και εφαρμογή βδελλών.
 
■O Τρύφων Ευαγγελίδ ης στο βιβλίο του  «Βρύλλειον Τρίγλεια», Αθήνα 1934, σελ.115, περιγράφε ι Τριγλιανό λαογραφικ ό με τίτλο «Λυσομύτης»:
     
«Κατά το μήνα Μάιον, συνήθιζον τα  παιδιά να μεταβαίνω σιν εις το λεγόμενον Μεϊντάνι (τουρκικόν νεκροταφε ίον) και κόπτοντα χόρτον κοινώς  λυσομύτην, καλούμενο ν έθετον αυτόν εντός του  αριστερού ρόθωνος και κτυπώντα την δεξιάν επί της κρατούσης το χόρτον εν τω ρωθώνι αριστεράς επεφώνουν:

Λύσε, λύσε μύτη μου,
με το σκορδοκού πανο
με το άγιο κεραμίδι.

 Προφανώς το πράγμα έχει παλαιάν την καταγωγήν εξ ιατροσοφί ων, διότι κατά το Μάϊον  οι Τριγλειαν οί έπαιρνον αίμα ( έκαμον αφαίμαξιν)».

Σχόλιο:
Ο συγγραφέα ς αναφέρει ότι κατά το μήνα Μάιο,  τα  παιδιά έκοβαν το χόρτο λυσομύτη και το έβαζαν μέσα στο αριστερό ρουθούνι, χτυπώντας με το δεξί χέρι το αριστερό που κρατούσε το χόρτο στο ρουθούνι και έλεγαν το παραπάνω τρίστιχο. Προφανώς, έχει πολύ παλιά καταγωγή από τα γιατροσόφ ια, διότι κατά το Μάιο μήνα οι Τριγλιανο ί έπαιρναν αίμα (αφαίμαξη).


Επιμέλεια: Στάθης Δημητρακό ς.

  Πηγές: 1. «Νεοελληνικά επώνυμα με ιατρική προέλευση», Γεράσιμος Α. Ρηγάτος, Εκδόσεις Βήτα, Αθήνα 1997.
2.«Ιστορία Εικονογρα φημένη», «Οι  βδέλλες στην ελληνική νομοθεσία», τεύχος 29, Νοέμβριος 1970.
3. «Oι Σουλουκτσ ίδες (αβδελάδες) της Τρίγλιας».
Σταύρος Μαργαρίτη ς (1912-1995), Ν. Τρίγλια Χαλκιδική ς
(από χειρόγραφ ο μη δημοσιευμ ένο κείμενο)
4.Τρύφωνο ς Ε. Ευαγγελίδ ου, «Βρύλλειον Τρίγλεια», Αθήνα 1934.
5. Εγκυκλοπα ίδεια « Νέα Δομή».

 

SimplePortal 2.3.7 © 2008-2021, SimplePortal