Η τράτα "ΜΑΡΙΑ" του Αντωνάκου

[Αντώνης Λαζαρής]

"Συνηθισμένες καθημερινές σκηνές που έχουν τη δύναμη να ξορκίζουν τη λήθη, φέρνοντας απ' το παρελθόν εικόνες οικείες και αγαπημένες της ζωής ...."
Οι παραπάνω σκέψεις του Δημήτρη Μαυρίκιου στα "Γεφύρια του Ιονίου" θα αποτελέσουν τον μπούσουλά μας σε μια νοερή περιπλάνηση στο παλιό λιμάνι της Ραφήνας.

Αφορμή μας θα σταθεί μια φωτογραφία που τραβήχτηκε σχετικά πρόσφατα, το 1998.
Βλέπουμε την τράτα "Μαρία" του καπετάν-Αντώνη του Αντωνάκου στο λιμάνι της Ραφήνας.
Η "Μαρία" με φόντο το "SuperCat Haroula" του Γιώργη του Γούτου.

Μια συμβολική επιστροφή στην "Ιθάκη" της μικρής Ραφήνας της δεκαετίας του '50.
Φανταζόμαστε πώς θα ήταν παλιά το λιμάνι.
Ραφήνα της δεκαετίας του '50. Ένα μικρό λιμάνι γεμάτο καραβόσκαρα.
Βλέπουμε τους καπεταναίους και το τσούρμο τους. Μυρίζουμε τη θάλασσα.
Ακούμε τις κουβέντες τους.
Καθόμαστε μαζί τους στην μικρή ταβέρνα πάνω στο τσιμεντόπλοιο (η πρώτη ταβέρνα του Ασημάκη Καλπάκη), πίνουμε, τρώμε και βρεχόμαστε μαζί τους (καθώς το κύμα ερχόταν "ζεστό" έσκαγε πάνω στο΄τσιμεντόπλοιο και μετά επάνω μας).
Στο περίφημο "Bar - Ο Φάρος" στο καμπούνι της πλώρης του τσιμεντόπλοιου.

Το τσιμεντόπλοιο πρωτοήρθε τον Φεβρουάριο του 1948 και στην αρχή τα αμπάρια του ήταν ανοικτά.
Με τον καιρό τα αμπάρια του έχουν κλείσει.

Το καΐκι "Μαρία" είναι εκεί μπροστά μας.
Αυτό το τρεχαντήρι-ψαροπούλα θα παίξει το συνδετικό μας κρίκο με το παρελθόν.
Καπετάνιος εκείνη την εποχή στο "Μαρία" ήταν ο καπετάν-Αγγελής Γκάτσος.
Ο γιος του, ο Κώστας ο Γκάτσος, περιέγραψε με τρόπο γλαφυρό εκείνη την εποχή στο site
http://www.nautilia.gr/forum/showthread.php?36256-%C9%F3%F4%EF%F1%E9%EA%DD%F2-%F6%FE%F4%EF-%D1%E1%F6%DE%ED%E1%F2-(Historic-photos-from-Rafina)/page6

"Ο πατέρας μου, ο καπετάν-Αγγελής Γκάτσος ήταν καπετάνιος εκείνη την εποχή στο "Μαρία", ένα τρεχαντήρι ψαροπούλα.
Το "Μαρία" έχει ναυπηγηθεί στο καρνάγιο του Δαρδανού στην Χαλκίδα κάπου εκεί στο '43 με '44.
Ο πρώτος ιδιοκτήτης ήταν απο τα Νέα Στύρα.
Η πρώτη του μηχανή ήταν μια Sefler 35 hp.
Όταν το πήρε καπετάν Αντώνης-Αντωνάκος για να το κάνει τράτα, το μετασκεύασε, αλλάζοντας μηχανή, σπιράγιο και έβαλε και το βίτζι.
Μεγάλη ώθηση έδωσε στο λιμάνι έδωσε το άνοιγμα της ταβέρνας του Ασημάκη.

Ο πατέρας μου θυμήθηκε κάποια ξενοδοχεία της εποχής όπως του Μπαρμπαμήτσου του Αμερικάνου και του Διαγκελάκη .
Ακόμη δυο εμπόρους ψαριών , τον Γρήγορη Κόκκινο και τον Θεόδωρο Ζαντιώτη, το χασάπικο του Γιώργου Σβάρνα , μια ταβέρνα του Γιώργου Βλάχου και τον φούρνο του Κουρέα .



Τα χρόνια πριν.
Ο καπετάν-Αντώνης Αντωνάκος περιποιείται και φροντίζει την όμορφη "ΜΑΡΙΑ" (Ν.Ρ. 139) ως κόρη οφθαλμού.
Το όμορφο καΐκι ομορφαίνει το λιμάνι.
Πόσα παλιά ξύλινα καΐκια απέμειναν και, μάλιστα, να έχουν ναυπηγηθεί μέσα στην Κατοχή;
Σίγουρα πολύ λίγα.

Τι απέγινε, όμως, η "ΜΑΡΙΑ";
Πριν από λίγα χρόνια, έπεσε και αυτή θύμα της γνωστής καταστροφικής ευρωπαϊκής πολιτικής περί της ανάγκης περιορισμού των αλιευτικών σκαφών.
Την "ΜΑΡΙΑ" την "έσπασαν" κυριολεκτικά στο λιμάνι της Ραφήνας.
Στο αγαπημένο της λιμάνι που το ομόρφαινε για τόσα χρόνια με την παρουσία της.
Ένας ακόμα κρίκος με το παρελθόν χάθηκε.

Δεν ξέρω αν οι Ευρωπαίοι καταλαβαίνουν την αξία της κάθε "ΜΑΡΙΑΣ" για τούτο τον τόπο.
Αλλά, αυτοί που ζουν σε τούτη την μικρή πόλη θα έπρεπε να είχαν προσπαθήσει να την κρατήσουν ως σύμβολο μιας εποχής που μοιάζει να περνάει ανεπιστρεπτί.
Και τα ελάχιστα απομεινάρια από το παλιό λιμάνι Ραφήνας χάνονται στον καιρό της αδιαφορίας και της αποξένωσης.
΄
Ο καπετάν-Δημήτρης Μουτσάτσος αποκαλούσε την "ΜΑΡΙΑ" ως "η τελευταία πεζότρατα της Ραφήνας".
Η τελευταία πεζότρατα, λοιπόν, χάθηκε πριν από πολύ λίγα χρόνια.

Εδώ στο λιμάνι της Ραφήνας, σε μια φωτογραφία που τραβήχτηκε κάπου στα 1998-1999.



Αφιερωμένο εξαιρετικά στον καπετάν-Αγγελή Γκάτσο και τον καπετάν-Αντώνη Αντωνάκο.