18) Κτηματολόγιο της Ιεράς Σχολής Τριγλίας (1871)

[Μάκης Αποστολάτος]

Όπως είναι γνωστό, στα Γενικά Αρχεία του κράτους φυλάσσονται οι τέσσερις Κώδικες της Τρίγλιας που διασώθηκαν κατά το Μεγάλο διωγμό και συγκεκριμένα οι Κώδικες των Προικοσυμφώνων των περιόδων 1877-1898 (424) και 1903-1922 (425), ο Κώδικας Διαθηκών της περιόδου 1903-1922 (426) και ο Κώδικας πρακτικών (427).

Στη σελ. 355 του Κώδικα Προικοσυμφώνων 424, της περιόδου 1877-1898, έχει μεταφερθεί, από τον παλιό Κώδικα, ο κατάλογος των ακινήτων (Κτηματολόγιο) της Ιεράς Σχολής και ο τρόπος απόκτησής τους από την Κοινότητα:

1.    Ελαιοτόπιον εις «Χωνεμένον» προερχόμενον εκ συνεισφοράς Κωνσταντίνου Αρχιερέως

2.    Όμοιον κτήματα του Χριστού Σωτήρος

3.    Όμοιον κτήμα του Μακαρίτου Θεολόγου Σπανού εις «Χωνεμένα» δια διαθήκης του

4.    Εις «Στέρνα» Μπαξές του ιδίου ομοίως δια διαθήκης του

5.    Εις «Πλατανιάν»          »      »            »                »              »

6.    Εις «Μαργιές»            »      »            »                »              »

7.    Εις «Μόνικον»            εκ δένδρων 7 του ιδίου        »              »

8.    Εις «Μαλαφρά» προερχόμενον εκ συνεισφοράς

9.    Εις Νεκροταφείον (Μεζαρλίκ) ιδιοκτησία της Σχολής (σ.σ. εννοεί το παλιό νεκροταφείο αφού το νέο δημιουργήθηκε το 1908)

10.    Εις Νεκροταφείον κείμενον εις Πληθοκόπια ιδιοκτ. Σχολής

11.    Χωράφιον του Θεολόγου Σπανού εις Άγιον Βασίλειον ομοίως δια διαθήκης του

12.    Εις «Μόνικον» εκ δένδρων 4 του Παντού Φωτάκογλου δια διαθήκης του

13.    Φούρνος άνωθεν με οικίαν εις συνοικίαν Αγ. Ιωάννου αφιερωθέν παρά του μακαρίτου Χατζαφέντη Ηγουμένου της μονής των Πατέρων δια διαθήκης του

14.    Οικία του Μακαρίτου Αθανασίου Ιερομονάχου εν τη συνοικία Αγ. Ιωάννου αφιερωθέν δια διαθήκης του

15.    «Κυψέλη» άλλοτε κτήμα αδελφότητος διαλυθείσα η αδελφότης την εδώρησεν εις την Σχολήν

16.    Θεοκτίστου Δωρεάν κτήμα κείμενον «Άγιον Σπυρίδωνα» δένδρα 17 δια διαθήκης του

17.    Δωρεάν Χήρας Σμαράγδως Οικονόμου εις Φασμόδιον εκ δένδρων  ....  δια διαθήκης της


Σχόλια:
1. Από τη αναγραφή της φράσης "Μεταφορά εκ του παλαιού Κώδικος από του έτους 1874", επιβεβαιώνεται ότι, η Εφοροδημογεροντία και ο τρόπος οργάνωσης της Διοίκησης της Τρίγλιας εφαρμοζόταν τουλάχιστον από το 1871 και υπήρχαν παλαιότεροι Κώδικες που δεν διασώθηκαν κατά το Μεγάλο διωγμό.

2. Με δεδομένο ότι η διαθήκη του ιερομονάχου Αθανασίου συντάχθηκε την 28.7.1884 και αναγνώσθηκε την 8.1.1885 από την Εφοροδημογεροντία, προκύπτει ότι το Κτηματολόγιο επικαιροποιήθηκε, τουλάχιστον, με αυτή τη διαθήκη (στοιχείο 14).

3. Διευκρινίζεται ότι, α) στα τέλη του 19ου αιώνα υπήρχε στην Τρίγλια το Αρρεναγωγείο και δίπλα το Παρθεναγωγείο, που ήταν δωρεά του Γεωργίου Ζαρίφη (βλέπε ιστορία για τα "Παλιά Σχολεία της Τρίγλιας"), β) από τον Κώδικα Προικοσυμφώνων της περιόδου 1877-1898 (424) προκύπτει ότι, κατά τη σύνταξη προικοσυμφώνου έπρεπε να καταβληθεί τέλος υπέρ της "Σχολής" και γ) από τον Κώδικα Διαθηκών της περιόδου 1903-1922 (426) ότι, ο Γραμματέας της Εφοροδημογεροντίας ρωτούσε τον διαθέτη εάν θέλει να περιλάβει στους κληρονόμους του και τη Σχολή ή την Κοινότητα. Από τα στοιχεία αυτά συμπεραίνεται ότι, οι έννοιες της Σχολής και της Κοινότητας ταυτιζόντουσαν την περίοδο εκείνη ως βασικοί και κυρίαρχοι θεσμοί στη Διοίκηση της Χριστιανικής κοινότητας της Τρίγλιας.